8 วิธีคลายเครียดจากการทำงาน

ซีรี่ส์ “เรื่องดี ๆ จาก ดร.ณัชร” เรื่องที่ 98

นิตยสารไทม์ฉบับวันที่ 14 มี.ค. นี้มีบทความโดย Mandy Oaklander ที่พูดถึงวิธีเพิ่มความอยู่เย็นเป็นสุข (well-being) ในที่ทำงาน 

โดยยกตัวเลขที่น่าตกใจมาประกอบว่า  ผลสำรวจล่าสุดพบว่าสหรัฐอเมริกาต้องเสียเงินถึงปีละห้าแสนห้าหมื่นล้านเหรียญ (19.8 ล้านล้านบาท) ต่อปีไปกับผลเสียของสภาวะที่เรียกว่า “disengagement at work”  ซึ่งหมายถึงการที่คนทำงานทำไปอย่างซังกะตาย ไม่ทุ่มเท ไม่มีความสุขกับงาน และอาจต้องออกจากงานไปในที่สุด

นอกจากนี้ยังต้องเสียเงินอีกถึงปีละสามแสนล้านเหรียญ (10.8 ล้านล้านบาท) ไปกับการบำบัดอาการเครียดที่เกิดจากการทำงานด้วย

ในบทความยกตัวอย่างวิธีลดความเครียดในที่ทำงานที่ได้ผลวิจัยยืนยันว่าได้ผลดีมา 8 วิธีดังนี้

1) สละเวลาสัก 5 นาทีให้ความช่วยเหลือผู้อื่น 

โดยอาจจะเอากาแฟไปให้เพื่อนร่วมงานที่ดูจะกำลังต้องการกาแฟแต่ไม่มีเวลาเดินไปชงเองก็ได้  งานวิจัยพบว่าการลงมืออาสาทำอะไรให้ใครนั้นช่วยทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างกันดีขึ้น  ซึ่งช่วยให้ “ผู้ให้” ฟื้นตัวจากความเครียดได้

ข้อนี้ชาวพุทธอย่างเรา ๆ คงไม่รู้สึกแปลกใจอะไรใช่ไหมคะ  เพราะโดยมากเวลาเราทำจิตอาสา ทำบุญทำทานอะไร  เราก็รับรู้ถึงความสุขได้ทันทีอยู่แล้ว

2) เล่นกับสุนัข

ลองขอเจ้านายนำสุนัขที่บ้านไปทำงานด้วยดูถ้าที่ทำงานของคุณเอื้อต่อการมีสุนัขเดินไปมา  งานวิจัยพบว่าพนักงานที่นำสุนัขไปที่ทำงานด้วยมีความเครียดน้อยลงมากและในขณะเดียวกันก็ยังสามารถทำงานได้มากเท่าวันที่ไม่ได้นำสุนัขไปด้วย

ดูเหมือนข้อนี้ที่ญี่ปุ่นก็ทำกันหลายบริษัท  แต่รู้สึกจะเป็นแมวมากกว่า 

3) ซ่อนมือถือของคุณซะ!

งานวิจัยพบว่าถึงแม้คุณจะไม่ได้ใช้มัน  แต่เพียงแค่เห็นมันอยู่ในสายตาก็จะทำให้ความสามารถในการมีสมาธิจดจ่ออยู่กับงานตรงหน้าลดลงแล้ว  ยิ่งไปกว่านั้นงานวิจัยอีกชิ้นยังพบว่า เมื่อต้องพบปะกับใคร เพียงการมีมือถืออยู่ในที่ที่มองเห็นได้ก็สามารถทำให้เกิดการไว้วางใจอีกฝ่ายน้อยลงและรู้สึกชอบอีกฝ่ายน้อยลงด้วย

4) พักสักครู่ในช่วงเช้า ไม่ใช่ช่วงบ่าย

ผลงานวิจัยของปีนี้พบว่า ผู้ที่พักสักครู่ในช่วงเช้านั้นจะมีความรู้สึกเหนื่อยใจน้อยกว่าและมีความรู้สึกพึงพอใจกับงานมากกว่าผู้ที่เลือกพักช่วงบ่าย  ข้อนี้สำหรับคนไทยคงไม่มีปัญหาเพราะส่วนใหญ่เราคงจะพักกันทั้งเช้าและบ่ายใช่ไหมคะ (^_^)

5) เมื่อได้รับมอบหมายงานมา อย่าเพิ่งทำทันที

ข้อนี้อาจจะฟังดูแปลก ๆ  แต่งานวิจัยหนึ่งพบว่า  ผู้ที่เริ่มลงมือทำงานที่ได้รับมอบหมายมาทันทีจะมีความคิดสร้างสรรค์ในงานชิ้นนั้นน้อยกว่ากลุ่มที่แว่บไปทำอย่างอื่นก่อนสัก 5 นาที  นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า  ลึก ๆ ลงไปแล้วช่วงที่แว่บไปทำอย่างอื่นก่อนนั้นสมองน่าจะพยายามหาทางจัดการงานเหล่านั้นด้วยวิธีต่าง ๆ กันโดยเราไม่รู้ตัว  ดังนั้นพอลงมือทำจริง ๆ อาจจะคิดวิธีทำได้สร้างสรรค์มากกว่า

6)  ออกไปเดินจงกรมหรือทำกิจกรรมอื่น ๆ ที่ไม่เกี่ยวกับงานสัก 10 นาที

นักวิจัยจาก Wharton ซึ่งเป็นบัณฑิตวิทยาลัยด้านการบริหารธุรกิจระดับแนวหน้าของอเมริกาได้แนะนำว่า กิจกรรมข้อนี้สำคัญมากถึงขนาดที่คุณต้องจดลงไปในปฎิทินนัดหมายงานและต้องทำให้ได้ด้วย  นอกจากการออกไปเดินจงกรม (walking meditation) แล้ว  นักวิจัยบอกว่าคุณจะทำอย่างอื่นก็ได้ เช่น การฟัง podcast  หรือคุยอะไรกับเพื่อนก็ได้ทุกเรื่องยกเว้นเรื่องงาน

ข้อนี้ผู้เขียนอดนึกไม่ได้ว่า ในประเทศไทยเรายังไม่ค่อยได้ยินว่าพนักงานขอพักสัก 10 นาทีออกไปเดินจงกรมกันเลย  ถ้าคุณผู้อ่านเคยทำก็ช่วยแชร์ประสบการณ์ให้ผู้เขียนฟังหน่อยนะคะ

7)  เม้าท์กับเพื่อนร่วมงาน

การพูดจาสังสรรค์กับเพื่อนร่วมงานนั้นช่วยคลายเครียดได้มากแม้แต่กับผู้ที่มีแนวโน้มชอบเก็บตัวอยู่คนเดียวเงียบ ๆ    แต่ถ้าจะให้คลายเครียดจริง ๆ นั้นนักวิจัยระบุว่าต้องคุยกันเรื่องอื่น ๆ ที่ไม่ใช่เรื่องงาน

8)  ทำงานจบวันแล้วก็คือจบ

ผลวิจัยปีนี้พบว่า พนักงานที่คิดว่าพวกเขาต้องทำตัวให้ติดต่อเรื่องงานได้ตลอดเวลาหลังจบเวลาทำงานนั้นจะมีฮอร์โมนความเครียด คือ คอร์ติซอล สูงกว่า  ดังนั้นจบวันแล้วก็จงอย่าเช็คอีเมล์เรื่องงาน  แต่จงพักผ่อนในแบบที่คุณเลือก

หวังว่า 8 วิธีนี้คงพอจะเป็นประโยชน์และช่วยให้คุณผู้อ่านคลายเครียดจากการทำงานลงได้บ้าง

อย่างไรก็ตามผู้เขียนอ่านจบแล้วรู้สึกว่า  ทั้งหมดนี้เป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ  ทำไมเราไม่ลองคิดหาวิธีแก้ปัญหาที่ต้นเหตุแทนกันล่ะ  คือ ทำความเข้าใจว่าทำไมเราจึงเครียดเวลาทำงานหรือรู้สึกซังกะตาย  และความจริงเรามีทางแก้ปัญหาที่ต้นเหตุด้วยวิถีพุทธเสียด้วย

มาคุยเรื่องนี้ต่อในตอนหน้ากัน

-------------------------------------------------------------------

เชิญสนับสนุนหนังสือ “ออกกำลังใจ” ของดร.ณัชรได้ที่นี่ https://goo.gl/2gdIch

-------------------------------------------------------------------

ต้องการสั่งซื้อหนังสือธรรมะภาษาอังกฤษ “Zenwise (มองอย่างเซน)” คลิกที่นี่ http://goo.gl/forms/OxlEn9xb0R

------------------------------------------------------------------

สนใจฝึกเจริญสติคลิกที่นี่  http://goo.gl/ALKOvv

-------------------------------------------------------------------

เพจ “ดร.ณัชร” เกิดขึ้นด้วยความตั้งใจที่จะทำความดีถวายในหลวง  และเพื่อเทิดพระเกียรติพระอัจฉริยภาพในด้านต่าง ๆ ในการสร้างความสุขและความสำเร็จที่ยั่งยืนให้แก่ประชาชนชาวไทย

--------------------------------------------------------------------

เพื่อไม่ให้พลาดโพสต์ดี ๆ จากทางเพจ

1. ใส่อีเมล์ของท่านในช่อง “Follow by Email รับการแจ้งโพสต์ใหม่ในอีเมล์ของคุณ” ในช่องท้ายบทความและกด “submit” (ต้องทำผ่านจอคอมพิวเตอร์)

2. สำหรับ Facebook กรุณากด Get Notification (“รับการแจ้งเตือน”) ใต้ปุ่ม Like (“ถูกใจ”) ที่หน้าเพจ “ดร ณัชร” ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์

3.  Add LINE ID @dr.nash (ต้องมีเครื่องหมาย @ นำหน้าคำว่า dr.nash)

-------------------------------------------------------------------
ภาพประกอบโดย ดร.ณัชร สยามวาลา

Beyond Love

ซีรี่ส์ “เรื่องดี ๆ จาก ดร.ณัชร” เรื่องที่ 97

คำถาม:  ดิฉันเพิ่งสูญเสียคุณแม่ค่ะ  รู้สึกทุกข์เพราะคิดถึงท่านมาก ๆ  แต่ละวันต้องคอยต่อสู้กับความคิดถึง  อยากหาทางออกจากความรู้สึกนี้  ทำอย่างไรดีคะ? -- น., อายุ 39 ปี

คำตอบ:  ก่อนอื่นผู้เขียนขอแสดงความเสียใจกับคุณอย่างที่สุดสำหรับการสูญเสียคุณแม่มา ณ ที่นี้  ไม่ว่าใครก็คงจะรู้สึกทุกข์อย่างคุณ  แต่ความโศกเศร้าไม่รู้จบนั้นไม่เป็นผลดีต่อคุณแน่นอน  เรามาดูกันว่าเราทำอะไรได้บ้าง

ทำไมการสูญเสียแม่จึงเจ็บปวดนัก

ความสูญเสียของคุณครั้งนี้ต้องเจ็บปวดกว่าการสูญเสียใด ๆ ที่เคยมีอย่างแน่นอน  คุณเองอาจจะประหลาดใจด้วยซ้ำว่าทำไมความเจ็บปวดนี้ถึงบาดลึกราวกับ “จับต้องได้”  

ที่เป็นเช่นนี้เพราะวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าในระบบร่างกายของมารดาทุกคนยังมี “เซลล์ของลูก” หลงเหลืออยู่  เซลล์ของลูกนี้อาจหมุนวนไปยังอวัยวะส่วนใดก็ได้ในร่างกายผ่านระบบเลือด  เซลล์มีการแตกตัวและยังคงอยู่ในร่างกายของผู้เป็นแม่แม้เวลาจะผ่านไปหลายสิบปีจนถึงวันที่แม่จากไป!

นี่อาจเป็นเหตุผลที่ว่าทำไมคุณถึงรู้สึกเศร้าอย่างมากจนไม่เป็นอันกินไม่เป็นอันนอน  เพราะว่าคุณได้ “สูญเสียส่วนหนึ่งของตัวคุณ” (เซลล์ของคุณที่ยังหลงเหลืออยู่ในตัวคุณแม่) ไปจริง ๆ พร้อม ๆ กับการจากไปของคุณแม่นั่นเอง 

พูดง่าย ๆ ว่าสาเหตุที่คุณมีความผูกพันกับคุณแม่มากกว่าคนอื่น ๆ ก็เพราะคุณไม่ได้มีเพียงความผูกพันทางจิตใจ  แต่ยังมีความผูกพันที่หลงเหลืออยู่ทางกายภาพด้วย!  (ผู้สนใจเรื่องเซลล์ของลูกที่ยังหลงเหลืออยู่ในมารดานี้สามารถค้นคว้าเพิ่มได้ในหัวข้อ Microchimerism)

แล้วเราจะก้าวข้ามความเจ็บปวดที่ใหญ่หลวงนี้ไปได้อย่างไร?

มองในมุมของคุณแม่ 

ไม่เพียงแต่คุณที่รักคุณแม่  แต่คุณแม่ก็รักคุณด้วย  ลองคิดดูว่าท่านจะทุกข์ใจเพียงใดถ้ารู้ว่าคุณกำลังทุกข์แสนทุกข์เพราะคิดถึงท่าน  สมมติว่าท่านกำลังเฝ้ามองคุณด้วยความห่วงใยจากที่ใดที่หนึ่ง  ท่านย่อมอยากเห็นคุณมีกำลังใจที่เข้มแข็ง  สามารถก้าวเดินต่อไปและดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุขแน่นอน

คนเราจะทำอะไรสำเร็จต้องเริ่มจากการตั้งเป้าและเชื่อมั่นในเป้าหมายนั้น  ดังนั้นก่อนอื่นให้บอกตัวเองอย่างมุ่งมั่นว่า เราจะ "ทำเพื่อแม่" และเราจะสามารถก้าวออกจากวังวันแห่งความทุกข์ใจนี้ไปได้สำเร็จ!

  

จากนั้นลองทำวิธีต่อไปนี้

ระลึกว่า “แม่ยังอยู่กับเรา”  

ถ้าคุณคิดถึงคุณแม่  ก็พึงระลึกว่าคุณแม่ยังอยู่กับคุณในเลือดเนื้อของคุณ  ในทุก ๆ เซลล์ของคุณมีดีเอ็นเอที่คุณแม่มอบให้ไว้  เลือดที่กำลังวิ่งไปหล่อเลี้ยงทั่วร่างกายของคุณ ณ วินาทีนี้ก็คือสิ่งที่คุณแม่มอบให้  ดังนั้นคุณแม่ก็ยังอยู่กับคุณในตัวคุณนั่นเอง!  

ถ้าคุณรู้สึกอย่างนี้ได้จริง ๆ เมื่อไหร่  คุณจะรู้สึกอบอุ่นขึ้นในทันทีเพราะคุณรู้แล้วว่า  "คุณแม่ไม่ได้หายไปไหนสักหน่อย!"  แต่ท่านยังอยู่ใกล้ชิดคุณอย่างมาก

ใช้ชีวิตที่เหลือเพื่อแม่

ในเมื่อคุณแม่เป็นผู้ให้ชีวิตคุณ  สิ่งที่ดีที่สุดที่คุณจะทำได้ก็คือใช้ชีวิตที่ได้รับมานี้ให้ดีที่สุดเพื่อคุณแม่  จงทำวันนี้ให้ดีที่สุด  อดีตที่ผ่านไปแล้วเราไม่สามารถทำอะไรได้  ส่วนอนาคตนั้นจะเป็นอย่างไรขึ้นกับวิธีที่เราจะสร้างสรรค์มันขึ้นมาในวันนี้ 

แล้วเราจะทำชีวิตนี้ให้มีค่าได้อย่างไร?  

ทำได้โดยอุทิศชีวิตนี้เพื่อช่วยเหลือผู้อื่น  จงทำตัวเป็น “ผู้ให้” กับผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือหรือผู้ที่ด้อยโอกาสกว่าเรา   ไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งของเงินทอง แม้แต่การให้เวลา ให้รอยยิ้ม ให้การรับฟัง ให้คำแนะนำ ให้แรงกายแบบจิตอาสาหรือแม้แต่ให้อภัย  ทุกอย่างล้วนแต่เป็นการให้ที่มีความหมายทั้งสิ้น

ความสุขจากการให้และการไม่เบียดเบียน

การให้เป็นสิ่งมหัศจรรย์  ทันทีที่คุณเริ่มนึกถึงผู้อื่นและมีเจตนาที่จะ "ให้" คุณก็จะมีความสุขขึ้นมาทันที  เพราะ "เจตนาที่จะให้" นั้นเป็นมโนกรรมที่สัมฤทธิ์ผลทันทีที่คุณคิด

“จิตที่คิดจะให้” เป็นจิตที่เป็นกุศล ดังนั้นจึงเป็นจิตที่มีความสุขและมีพลัง ยิ่งคุณคิดจะให้ได้ต่อเนื่องได้มากเพียงใด  ความสุขก็จะเกิดขึ้นภายในใจคุณอย่างต่อเนื่องเหมือนลูกโซ่เพียงนั้น 

เมื่อจิตคิดจะให้เกิดอย่างสม่ำเสมอ  คุณก็จะก้าวขึ้นไปสู่ “การให้ความไม่เบียดเบียน” อย่างเป็นธรรมชาติ

จิตที่ไม่คิดจะเบียดเบียนไม่ว่าจะตนเองหรือผู้อื่นนั้นคือจิตที่ถึงพร้อมด้วยศีล  ซึ่งนอกจากจะนำความสุขทางใจมาให้คุณทันทีแล้ว  ศีลยังเป็นที่มาของโภคทรัพย์และยังเป็นจุดเริ่มต้นไปสู่ความพ้นทุกข์อย่างสิ้นเชิงอีกด้วย

พัฒนาชีวิตขึ้นสู่จุดสูงสุด

แต่ถ้าคุณรักคุณแม่ของคุณจริง ๆ ก็ควรหาโอกาสใช้ชีวิตที่คุณแม่ให้มานี้สร้างประโยชน์สูงสุด นั่นก็คือ พากายใจของคุณไปฝึกการเจริญสติปัฏฐาน 4 อย่างเป็นกิจจะลักษณะกับครูบาอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ  

เพราะการฝึกสติปัฏฐาน 4 คือวิธีเดียวที่จะพัฒนาชีวิตนี้ไปสู่การพ้นทุกข์อย่างสิ้นเชิง

แม้ยังไปไม่ถึงเป้าหมายสูงสุด  คุณก็จะยังได้รับ “ผลพลอยได้” อีกสารพัดอย่างนับไม่ถ้วนระหว่างทาง (รายละเอียดอ่านได้ในหนังสือ “ออกกำลังใจ")  ได้ทั้งประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น  ได้ทั้งความสุขสงบเบาสบายภายใน  ได้ทั้งปัญญาที่นำไปใช้ในการทำงานได้ ฯลฯ

แต่ที่สำคัญที่สุดก็คือ  คุณจะได้ใช้ชีวิตเพื่อคุณแม่อยู่ทุกลมหายใจ นั่นคือ ทุก ๆ วินาทีที่คุณเจริญสติในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะในอิริยาบถใด ทุก ๆ ขณะนั้นคือการสร้างกุศลที่คุณสามารถอุทิศให้คุณแม่ของคุณได้!

Beyond Love

สุดท้ายนี้ผู้เขียนขอให้กำลังใจคุณน.อีกครั้ง  ผู้เขียนเชื่อมั่นว่าด้วยความรักแม่ของคุณ  คุณจะต้องทำได้และก้าวข้ามช่วงเวลาแห่งความทุกข์นี้ไปได้อย่างสวยงาม

ทันทีที่คุณค้นพบความสงบสุขภายในจนถึงขั้นยิ้มออกมาได้  คุณแม่ก็จะยิ้มกับคุณไปด้วย 

 และนั่นคือสิ่งที่คุณอยากจะมอบให้คุณแม่มากที่สุดในตอนนี้มิใช่หรือ?

-------------------------------------------------------------------

ต้องการสั่งซื้อหนังสือธรรมะภาษาอังกฤษ “Zenwise” ของดร.ณัชร และหลวงพ่อสุมโน คลิกที่นี่ http://goo.gl/forms/OxlEn9xb0R

------------------------------------------------------------------

สนใจฝึกเจริญสติคลิกที่นี่  http://goo.gl/ALKOvv

-------------------------------------------------------------------

เพจ “ดร.ณัชร” เกิดขึ้นด้วยความตั้งใจที่จะทำความดีถวายในหลวง  และเพื่อเทิดพระเกียรติพระอัจฉริยภาพในด้านต่าง ๆ ในการสร้างความสุขและความสำเร็จที่ยั่งยืนให้แก่ประชาชนชาวไทย

--------------------------------------------------------------------

เพื่อไม่ให้พลาดโพสต์ดี ๆ จากทางเพจ

1. ใส่อีเมล์ของท่านในช่อง “Follow by Email รับการแจ้งโพสต์ใหม่ในอีเมล์ของคุณ” ในช่องท้ายบทความและกด “submit” (ต้องทำผ่านจอคอมพิวเตอร์)

2. สำหรับ Facebook กรุณากด Get Notification (“รับการแจ้งเตือน”) ใต้ปุ่ม Like (“ถูกใจ”) ที่หน้าเพจ “ดร ณัชร” ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์

3.  Add LINE ID @dr.nash (ต้องมีเครื่องหมาย @ นำหน้าคำว่า dr.nash)

-------------------------------------------------------------------
Credit ภาพ peddybear2

วิกฤติจรรยาบรรณไทย เรียนรู้ได้จากสามก๊ก

ซีรี่ส์ “เรื่องดี ๆ จากดร.ณัชร” เรื่องที่ 96

ศีลธรรม วรรณกรรม และสังคมไทย

เร็ว ๆ นี้สังคมไทยมีข่าวหนึ่งที่คนพูดถึงกันมาก  เพราะมีบุคคลสาธารณะผู้หนึ่งทำผิดกฎหมาย ทำผิดจรรยาบรรณ และทำผิดศีลอย่างน้อย 2 ข้อ คือข้อ 2 (ฉ้อโกง) และข้อ 4 (ปกปิดความจริง กล่าวเท็จ)

แต่กระนั้นต้นสังกัดของบุคคลผู้นั้นก็ยังให้การสนับสนุนเขาอยู่

ผู้เขียนเห็นแล้วก็อดนึกไม่ได้ถึงเรื่องราวของบุคคลหนึ่งในวรรณกรรมสามก๊ก  คือ ลิโป้

เรื่องของลิโป้

ลิโป้มีกำเนิดเป็นชนกลุ่มน้อย ไม่ใช่ชาวฮั่น  จึงใช้แต่กำลังสร้างอำนาจ  อาศัยความเป็นนักรบที่เก่งกาจไต่เต้าขึ้นมา 

แรกเริ่มลิโป้เป็นลูกบุญธรรมของเต๊งหงวน  แต่ตั๋งโต๊ะเห็นความสามารถในตัวลิโป้ก็อยากได้มาอยู่กับตน  จึงใช้ของมีค่ามาล่อใจเป็นอามิสสินจ้าง  จนในที่สุดลิโป้ผู้เห็นแก่ทรัพย์ก็ลงมือฆ่าเต๊งหงวนพ่อบุญธรรมของตนและกลายมาเป็นลูกบุญธรรมของตั๋งโต๊ะแทน

ต่อมาอ้องอุ้นทนดูความหยาบช้าของตั๋งโต๊ะไม่ได้จึงคิดอุบายวางแผนให้ลิโป้แตกคอกับตั๋งโต๊ะโดยใช้ลูกสาวบุญธรรมของตนคือเตียวเสี้ยนเป็นเครื่องมือ  สุดท้ายลิโป้ก็สังหารตั๋งโต๊ะผู้เป็นพ่อบุญธรรมคนที่สองของตนไปอีกคน!

เก่งแต่โกง

ถึงจะมีความสามารถในการรบจนได้ชื่อว่าเป็นยอดขุนพลและนำชัยชนะมาให้ผู้บังคับบัญชาของตนมากเพียงใด  ลิโป้ก็ยังมีนิสัยตระบัดสัตย์ไม่สำนึกบุญคุณคนอยู่เสมอ 

แม้ในช่วงที่ตนลำบากและได้รับความช่วยเหลือจากเล่าปี่  เดิมก็รับปากจะรับใช้เล่าปี่อย่างดี  แต่ในที่สุดลิโป้ก็อาศัยช่วงเวลาที่เล่าปี่ยกกองทัพไปต่างเมืองเข้ายึดเมืองซีจิ๋วของเล่าปี่ไป

จุดจบคนไร้คุณธรรม

ในที่สุดลิโป้ก็ถูกกองทัพของโจโฉและเล่าปี่จับตัวได้  เมื่อพิจารณาโทษของลิโป้แล้ว โจโฉผู้ชอบชุบเลี้ยงคนมีฝีมือก็ยังเสียดายความสามารถของลิโป้อยู่  แต่เล่าปี่ให้ข้อคิดแก่โจโฉว่าลิโป้เป็นคนเนรคุณ  กล้าฆ่าได้แม้แต่ผู้มีพระคุณต่อตนเองถึงสองคน  หากไว้ชีวิตจะเสียใจในภายหลังอย่างแน่นอน

ในที่สุด ยอดขุนพลลิโป้ที่มีพละกำลังมากมาย ฝีมือยอดเยี่ยม ก็ถูกประหารชีวิตเพราะความไร้คุณธรรมของตนที่เคยก่อเอาไว้กับผู้อื่น

เรื่องของลิโป้สอนอะไรบ้าง

1)  แม้จะเป็นคนเก่งกล้าสามารถเพียงใด  หากไร้ซึ่งคุณธรรมแล้ว ในที่สุดก็จะต้องได้รับกรรม   อีกทั้งจะไม่เป็นที่จดจำในความเก่ง  แต่จะเป็นที่จดจำในฐานะคนไร้คุณธรรม ชื่อสกุลของตนก็จะยังถูกประณามแม้เวลาจะผ่านไปเป็นพัน ๆ ปี

2)  ถ้าเราเป็นผู้บังคับบัญชา เป็นต้นสังกัดใคร  จงอย่าชุบเลี้ยงบุคคลที่ไร้คุณธรรม  เพราะในที่สุดแล้วเราก็จะเป็นฝ่ายเสียหายเสียเอง

3)  พระพุทธพจน์ในจูฬราหุโลวาทสูตรนั้นเป็นจริงอย่างที่สุด  พระพุทธองค์ทรงกล่าวว่า “ดูกรราหุล เรากล่าวว่าบุคคลผู้ไม่มีความละอายในการกล่าวมุสาทั้งที่รู้อยู่ ที่จะไม่ทำบาปกรรมแม้น้อยหนึ่งไม่มี” ซึ่งขยายความได้ว่า  “ผู้ที่ไม่ซื่อสัตย์นั้น ย่อมทำความชั่วอื่น ๆ ได้อย่างง่ายดาย” 

ท่านพุทธทาสผู้หยั่งรู้อนาคต

ท่านพุทธทาสเคยกล่าวเตือนอยู่เสมอว่า “ถ้าศีลธรรมไม่กลับมา โลกาจะวินาศ” 

เวลาผ่านไปหลายสิบปีหลังจากที่ท่านพุทธทาสเคยเตือนเอาไว้  ศีลธรรมของโลกก็เสื่อมลงไปเรื่อย ๆ 

เราจะเปลี่ยนวิกฤตินี้ให้เป็นโอกาสได้อย่างไร?  เราทำได้โดยการน้อมเข้ามาเตือนใจตนเองให้เร่งความเพียรในการเจริญสติ  เจริญวิปัสสนาภาวนา เพื่อที่จะเข้าถึงความหลุดพ้นอย่างสิ้นเชิง  จะได้ไม่ต้องกลับมาเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในสังคมที่ศีลธรรมเสื่อมลงเรื่อย ๆ อีกต่อไป

อีกทั้งเราสามารถใช้เวลาที่เหลือในสังสารวัฏมีชีวิตอยู่อย่างผู้ที่ซื่อสัตย์ มีคุณธรรม สร้างวีรกรรมที่โลกพึงยกย่องและจดจำไว้แต่ในแง่ดีตราบนานเท่านาน

-----------------------------------------------------------------

เรื่องราวของลิโป้สรุปมาจาก สามก๊กฉบับการ์ตูน เล่ม 6  โดย Hwang Sok-Yong แปลโดย เกวลิน สีม่วง 

-------------------------------------------------------------------

เชิญสนับสนุนหนังสือ “ออกกำลังใจ” ของดร.ณัชรได้ที่นี่ http://goo.gl/V2NIMn

-------------------------------------------------------------------

ต้องการสั่งซื้อหนังสือธรรมะภาษาอังกฤษ “Zenwise” คลิกที่นี่ http://goo.gl/forms/OxlEn9xb0R

------------------------------------------------------------------

สนใจฝึกเจริญสติคลิกที่นี่  http://goo.gl/ALKOvv

-------------------------------------------------------------------

เพื่อไม่ให้พลาดโพสต์ดี ๆ จากทางเพจ

1. ใส่อีเมล์ของท่านในช่อง “Follow by Email รับการแจ้งโพสต์ใหม่ในอีเมล์ของคุณ” ในช่องท้ายบทความและกด “submit” (ต้องทำผ่านจอคอมพิวเตอร์)

2. สำหรับ Facebook กรุณากด Get Notification (“รับการแจ้งเตือน”) ใต้ปุ่ม Like (“ถูกใจ”) ที่หน้าเพจ “ดร ณัชร” ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์

3.  Add LINE ID @dr.nash (ต้องมีเครื่องหมาย @ นำหน้าคำว่า dr.nash)

-------------------------------------------------------------------
Credit ภาพ premchaiword

มหัศจรรย์แห่งการไหว้

ซีรี่ส์ “เรื่องดี ๆ จากดร.ณัชร” เรื่องที่ 95

สัปดาห์ที่แล้วก่อนเดินทางไปเข้าคอร์สปฏิบัติธรรมที่มูลนิธิศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่ ผู้เขียนได้มีประสบการณ์ที่น่าประทับใจที่สนามบินสุวรรณภูมิ

เนื่องจากเวลาที่ไฟล์ทจะถึงเชียงใหม่นั้นใกล้เคียงกับเวลาเริ่มการอบรมมาก  ผู้เขียนจึงตัดสินใจใส่ชุดขาวสำหรับปฏิบัติธรรมไปจากบ้านเสียเลยเพื่อประหยัดเวลาเปิดกระเป๋าเปลี่ยนชุดเมื่อไปถึงศูนย์วิปัสสนา

เมื่อเดินเข้าไปเช็คอินกระเป๋า  ผู้เขียนก็ยกมือไหว้เจ้าหน้าที่กราวนด์ของการบินไทยพร้อมกับสบตาและยิ้มให้อย่างจริงใจ  เธอรีบรับไหว้พร้อมรอยยิ้มกว้าง  ดูออกจะแปลกใจเล็กน้อยที่ผู้โดยสารชิงไหว้เธอก่อน

เมื่อเห็นผู้เขียนใส่ชุดขาว  แถมยังโหลดเบาะนั่งสมาธิขึ้นเครื่องไปพร้อมกระเป๋าด้วย  เธอก็ถามอย่างเกรงใจว่า  “ขอถามหน่อยค่ะ  การแผ่เมตตานี้จำเป็นต้องทำตอนหลับตานั่งสมาธิหรือเปล่าคะ?”

ผู้เขียนยิ้มให้เธออีกครั้งแล้วบอกว่า  “ไม่จำเป็นหรอกค่ะ  จะแผ่ในอิริยาบถใดก็ได้  ลืมตาก็ได้  แต่แน่นอนว่าถ้ามีโอกาสนั่งสมาธิหรือทำบุญกุศลทำคุณงามความดีใด ๆ ก่อนการแผ่เมตตาก็จะยิ่งส่งผลดี  เพราะคุณสามารถอุทิศบุญกุศลให้ผู้นั้นได้อีกด้วย”

เธอตั้งใจฟังด้วยสีหน้าที่ผู้เขียนรู้สึกว่า เธอคงมีเรื่องกังวลใจอะไรสักอย่างแล้วอยากจะแผ่เมตตาให้กับใครสักคนอย่างมาก  ไม่เช่นนั้นคงไม่กล้าถามคนแปลกหน้าในชุดขาวคนหนึ่งเป็นแน่  ดังนั้นผู้เขียนจึงตัดสินใจว่าจะให้กำลังใจเธอ

“การทำกุศลนั้นไม่จำเป็นต้องทำทานด้วยเงินทองเสมอไปด้วยนะคะ  เพียงแค่การให้รอยยิ้ม ให้เวลา ให้คำแนะนำ หรือให้ความช่วยเหลือคนอย่างจริงใจนั้นก็นับเป็นการให้ เป็นสิ่งที่ดีงาม และเป็นกุศลในตัวอยู่แล้ว”

“จะว่าไปแล้วงานที่คุณทำนี้ก็เป็นการทำคุณงามความดีอย่างหนึ่งนะคะเพราะคุณได้ช่วยเหลือคนช่วยอำนวยความสะดวกให้คนอยู่ตลอดเวลา  ดังนั้นคุณจึงสามารถทำงานไปแผ่เมตตาให้ผู้โดยสารไปด้วยก็ยังได้ค่ะ”

“เช่น  คุณอาจจะส่งความปรารถนาดีจากใจไปให้เขา พร้อมกับนึกในใจว่า  ขอให้ท่านผู้โดยสารท่านนี้จงเป็นสุข ๆ เถิด  ขอให้คุณเดินทางด้วยความปลอดภัย  อย่างนี้ก็ได้ค่ะ”

เมื่อเห็นว่าเธอยังตั้งใจฟังอยู่อย่างตาโตด้วยความสนอกสนใจ  ผู้เขียนจึงให้กำลังใจปิดท้ายว่า

“งานของคุณนี้ดีจังนะคะ  ได้ทำบุญทำกุศลด้วยการช่วยเหลือคนอยู่ตลอดเวลา  ขออนุโมทนาด้วยค่ะ”  แล้วก็ยกมือไหว้อนุโมทนาเธออย่างจริงใจพร้อมรอยยิ้มอีกทีก่อนจะหยิบ boarding pass ขึ้นมาเตรียมเดินกลับออกไป

เจ้าหน้าที่ท่านนั้นรีบยกมือไหว้กลับทันทีด้วยสีหน้าที่สุขใจอย่างเห็นได้ชัด  เธอยิ้มกว้างสดใสแถมยังพนมมือค้างไว้เมื่อผู้เขียนเข็นรถ trolley เดินจากมาอีกด้วย

ประสบการณ์นี้ทำให้มีผู้มีความสุขถึงสองคน  คือเจ้าหน้าที่ท่านนั้น และผู้เขียนเอง

เมื่อนึกย้อนกลับไปผู้เขียนคิดว่าประสบการณ์การพูดคุยแลกเปลี่ยนดี ๆ นี้คงไม่เกิดขึ้นถ้าผู้เขียนไม่ได้ยกมือไหว้ สบตา พร้อมกับยิ้มให้เจ้าหน้าที่ท่านนั้นอย่างจริงใจก่อนตั้งแต่แรก

เธอคงสัมผัสได้แน่นอนว่าผู้เขียนไหว้เธอด้วยความจริงใจจริง ๆ เพราะเห็นคุณค่าของงานที่เธอทำ และเป็นการขอบคุณล่วงหน้าสำหรับความช่วยเหลือที่เธอจะมอบให้ด้วย

พูดง่าย ๆ ก็คือเธอสัมผัสได้นั่นเองว่าผู้เขียน “มาดี” และมอบความเป็นมิตรให้

การไหว้เป็นวัฒนธรรมอันงดงามของไทยที่สามารถสร้างสิ่งมหัศจรรย์ได้หลายอย่าง  สร้างความอบอุ่นให้กับการปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล  แต่มีข้อแม้ว่าคุณต้องไหว้อย่างนอบน้อมด้วยความจริงใจจริง ๆ ไม่ใช่เป็นเพียงกิริยา

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ผู้เขียนได้ประสบการณ์ดี ๆ จากการไหว้ผู้ที่จะให้บริการเราก่อน 

ถ้าไม่เชื่อลองไปทำธุรกรรมที่ธนาคารใกล้ ๆ คุณแล้วชิงไหว้เจ้าหน้าที่ที่เคาน์เตอร์ด้วยรอยยิ้มก่อนก็ได้  การไหว้ของคุณอาจช่วยพลิกจิตของพนักงานธนาคารที่กำลังเหนื่อยล้าคนหนึ่งให้มีความสุขขึ้นมาได้  ผู้เขียนรับประกันว่าเจ้าหน้าที่ธนาคารท่านนั้นจะไหว้คุณและยิ้มตอบกลับมาอย่างสดชื่นกว่าปกติทีเดียว

ใครจะรู้  นั่นอาจจะเป็นความประทับใจหนึ่งเดียวที่เธอได้รับจากการทำงานในวันนั้น  

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเคยทรงมีพระราชกระแสรับสั่งว่า  ที่ประเทศไทยอยู่รอดปลอดภัยมาทุกวันนี้ได้ก็เพราะคนไทยยัง “ให้” กันอยู่

เรามา “ให้ความรู้สึกดี ๆ” กับผู้อื่นด้วยการไหว้อย่างจริงใจพร้อมรอยยิ้มกัน  ไม่แน่ว่านั่นอาจเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งดี ๆ บางอย่างที่มหัศจรรย์เกินที่คุณจะคาดคิดก็ได้

-------------------------------------------------------------------

เชิญสนับสนุนหนังสือ “ออกกำลังใจ” ของดร.ณัชรได้ที่นี่ http://goo.gl/V2NIMn

-------------------------------------------------------------------

ต้องการสั่งซื้อหนังสือธรรมะภาษาอังกฤษ “Zenwise” คลิกที่นี่ http://goo.gl/forms/OxlEn9xb0R

------------------------------------------------------------------

สนใจฝึกเจริญสติคลิกที่นี่  http://goo.gl/ALKOvv

-------------------------------------------------------------------

เพื่อไม่ให้พลาดโพสต์ดี ๆ จากทางเพจ

1. ใส่อีเมล์ของท่านในช่อง “Follow by Email รับการแจ้งโพสต์ใหม่ในอีเมล์ของคุณ” ในช่องท้ายบทความและกด “submit”

2. สำหรับ Facebook กรุณากด Get Notification (“รับการแจ้งเตือน”) ใต้ปุ่ม Like (“ถูกใจ”) ที่หน้าเพจ “ดร ณัชร” ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์

3.  Add LINE ID @dr.nash (ต้องมีเครื่องหมาย @ นำหน้าคำว่า dr.nash)

-------------------------------------------------------------------
Credit ภาพ pantip

แจ๊ค หม่า มีอะไรจะบอกคุณ

คลิกเพื่อรับชมสุนทรพจน์ความยาว 11 นาทีของ แจ็ค หม่า

อยากได้คำแนะนำจากมหาเศรษฐีอันดับ 1 ของจีน?

ซีรี่ส์ “เรื่องดี ๆ จากดร.ณัชร” เรื่องที่ 88 วันนี้นำเสนอเรื่อง “แจ๊ค หม่า มีอะไรจะบอกคุณ”

ผู้เขียนได้มีโอกาสฟังสุนทรพจน์ที่แจ๊ค หม่า ให้คำแนะนำเรื่องการสร้างอนาคตกับคนหนุ่มสาวชาวเกาหลี(ที่มี subtitle เป็นภาษาอินโดนีเซีย!) และเห็นว่าน่าจะเป็นประโยชน์กับชาวไทยเราด้วย  จึงสรุปมาฝากคุณผู้อ่านดังนี้

สิ่งแรกที่คุณจะรู้สึกเมื่อได้ฟังแจ็ค หม่าพูดคือ สำเนียงภาษาอังกฤษของเขาดีมากสำหรับคนจีน  โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับคนที่เรียนภาษาอังกฤษด้วยตนเอง! 

เขาพูดด้วยความมั่นใจและมีการเน้นคำ มีการหยุดเป็นระยะ ๆ เพื่อให้ผู้ฟังได้ซึมซับความสำคัญของสิ่งที่เขาพูด

แจ็ค หม่า เปิดสุนทรพจน์ด้วยการเล่าถึงประวัติตนเองสั้น ๆ  ว่าชีวิตเขาต้องต่อสู้อย่างมากเพราะพ่อเขาไม่ได้มีฐานะร่ำรวย  เขาสมัครเข้ามหาวิทยาลัยถึง 3 ครั้งก็โดนปฏิเสธโดยตลอด  ในที่สุดต้องไปเรียนในวิทยาลัยครูซึ่งจัดเป็นสถาบันอุดมศึกษาระดับ 3 หรือ 4 (เทียบเท่าเกรด C หรือ D) ของเมือง 

แต่เขาบอกว่าพอได้เรียนไปจริง ๆ แล้วกลับดีกว่าฮาร์วาร์ดที่ปฏิเสธเขาถึง 10 ครั้งเสียอีก!

สมัยที่เป็นครูเขาใช้ชีวิตธรรมดาและรู้สึกอึดอัดขัดข้องมากเพราะได้เงินเดือนเพียงเดือนละ 10 ดอลล่าร์  ซึ่งตรงนี้ผู้เขียนอ่านจากหนังสือชีวประวัติเขาและได้ทราบว่าเขาต้องไปเปิดโรงเรียนสอนพิเศษภาษาอังกฤษเพื่อหารายได้เสริม

แต่สิ่งหนึ่งที่แจ็ค หม่า เชื่อมั่นอยู่ลึก ๆ ในใจมาตลอดก็คือ “มีบางสิ่งบางอย่างที่ดีกว่านี้รอเขาอยู่ข้างหน้า”

เขาเล่าว่าเขาทำงานหนักเพื่อพิสูจน์ตนเองและไม่เคยคิดว่าตนเองฉลาด  ทุกคนคิดว่าเขาบ้าและทำอะไรที่แปลกแยกแตกต่างไปจากคนอื่น เช่น เขาเห็นโอกาสในสิ่งที่เรียกว่า อินเทอร์เน็ท มาตั้งแต่ปี 1994

เขากล่าวว่าเขาเพียงแต่อยากจะหางานดี ๆ แต่เขาก็หางานดี ๆ ไม่ได้ เขาจึงต้องสร้างงานขึ้นมาเอง!

10 ปีผ่านไปเมื่อเขาประสบความสำเร็จแล้วผู้คนก็ถามเขาว่า “คุณทำได้อย่างไร?  ทำไมคนอื่นไม่เห็นโอกาสเหมือนคุณ?”

เขาบอกว่าเขาเองก็เคยคิดอย่างนั้นกับบิล เกตส์ เมื่อ 20 ปีที่แล้ว  แต่ภายหลังเขาก็เริ่มเข้าใจ

แจ็ค หม่า บอกว่าเขาโชคดีที่ได้มีโอกาสรู้จักคนอย่างบิล เกตส์, วอร์เรน บัฟเฟตต์, ลารี่ เพจ, มาร์ค ซัคเคอร์เบอร์ค และ แจ็ค เวลช์ เป็นส่วนตัว  เพราะการที่ได้รู้จักคนเหล่านั้นทำให้เขาเข้าใจว่า...

“ข้อแตกต่างระหว่างคนเหล่านี้กับคนอื่น ๆ ก็คือ  พวกเขามักจะมองอนาคตในแง่ดีอยู่เสมอ  พวกเขาไม่เคยบ่นเลย”

และสิ่งที่คนเหล่านั้นทำก็คือการ “พยายามแก้ปัญหาให้ผู้อื่น”

“แล้วโอกาสอยู่ที่ไหนล่ะ?”            “ก็อยู่ในเรื่องที่คนบ่นเยอะ ๆ ไงล่ะ  และนั่นคือสิ่งที่ผมทำ!”

“ในช่วงปี 1994-1995 มีคนมากมายในจีนที่ต้องการส่งของไปขายยังต่างประเทศแต่ไม่มีโอกาสเพราะพวกเขาไม่มีเงินไปร่วมงานแสดงสินค้าต่างประเทศ  ขอวีซ่าไม่ได้ และไม่รู้จักคู่ค้าเลย  ผมเลยคิดว่าถ้าอินเทอร์เน็ทสามารถช่วยพวกเขาได้มันจะเป็นสิ่งที่ยอดเยี่ยมมากทีเดียว”

“และคุณต้องหาทีมที่เชื่อมั่นในความฝันของคุณอย่างสุดหัวใจเช่นกัน”

“ใน 3 ปีแรกเราไม่มีรายได้เลยแม้แต่ 1ดอลล่าร์  แต่ทำไมเรายังเดินหน้าต่อไป?  ก็เพราะว่าเราได้รับอีเมล์จำนวนมหาศาลที่ขอบคุณเราในสิ่งที่พวกเราทำลงไป  พวกเขาบอกว่า  วันหนึ่งคุณจะต้องประสบความสำเร็จด้วย”

“และผมก็เชื่อมั่นเช่นนั้น!”

“ตอนนี้พวกเราอยู่ในช่วงที่ดีที่สุดในศตวรรษ   ยุคเครื่องจักรไอน้ำมีช่วงรุ่งเรืองอยู่ 50 ปี  ต่อด้วยยุคของไฟฟ้าอีก 50 ปี  ช่วง 20 ปีที่ผ่านมาเป็นยุคของ Information Technology หรือ IT” 

“จากนี้ไปอีก 30 ปีจะเป็นยุคของ Data Technology  ซึ่งจะเป็นยุคของการแชร์ข้อมูล การรับผิดชอบ และการมีความหลงใหล (passion) ต่ออนาคต”

“สิ่งที่ผมอยากจะบอกก็คือ “จงอย่าบ่น”  ปล่อยให้คนอื่นบ่น  คนที่บ่นคือคนที่ล้มเหลว  อย่าบอกว่าฉันไม่มี หรือ ฉันทำไม่ได้  แต่ให้ถามตัวเองว่าเราจะทำสิ่งดี ๆ ขึ้นมาได้อย่างไร?”

“ใช้สมองของคุณคิดเอง  ตอนผมอายุยังน้อยผมเคยไปที่โรงแรมแห่งหนึ่งข้างทะเลสาบหางโจวทุกวันตอนตี 5 เพื่อหัดฝึกพูดภาษาอังกฤษกับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่นั่น”

“สิ่งที่ผมได้เรียนรู้จากนักท่องเที่ยวต่างชาตินั้นมันช่างแตกต่างจากสิ่งที่พ่อแม่และครูเคยบอกผมอย่างสิ้นเชิง  และแตกต่างจากหนังสือพิมพ์ที่ผมเคยอ่านมาด้วย”

“จากนั้นเป็นต้นมาผมก็เริ่มใช้สมองของผมเองคิดเอง  ผมเริ่มตั้งคำถามว่า  “เรื่องมันเป็นอย่างนั้นจริง ๆ หรือ?  เราจะทำให้มันดีขึ้นกว่านี้ได้อย่างไรบ้าง?”

“ผมเห็นคนหนุ่มสาวเยอะแยะไปที่มีไอเดียเจ๋ง ๆ มากมาย  แต่พอเช้าวันรุ่งขึ้นพวกเขาก็กลับเข้าไปทำงานที่ออฟฟิศเดิม ทำสิ่งเดิม ๆ”

“คุณ ต้อง-ลง-มือ-ทำ  คุณต้องทำอะไรสักอย่าง  คุณต้องมุ่งมั่นทำงานอย่างหนักด้วย  เพื่อตัวเองและเพื่อสังคม”

“คุณต้องตั้งเป้าที่จะช่วยสังคม  เพราะต่อเมื่อคนอื่น ๆ ในสังคมประสบความสำเร็จและมีความสุขเท่านั้นตัวคุณเองถึงจะประสบความสำเร็จและมีความสุขได้!”

สรุป      1) มองโลกในแง่ดีและมีความเชื่อมั่น  2)  เมื่อหางานไม่ได้ก็สร้างงานขึ้นมาเอง  3) จงอย่าบ่น  4)  จงแก้ปัญหาให้ผู้อื่น   5) ถามตัวเองว่าจะทำสิ่งดี ๆ ที่แตกต่างขึ้นมาได้อย่างไร   6)  จงลงมือทำ  อย่าเอาแต่คิด   7) จงทุ่มเททำงานอย่างหนัก   8) จงตั้งเป้าที่จะช่วยสังคม

-------------------------------------------------------------------

เชิญสนับสนุนหนังสือ “ออกกำลังใจ” ของดร.ณัชรได้ที่นี่ http://goo.gl/V2NIMn

-------------------------------------------------------------------

สนใจฝึกเจริญสติคลิกที่นี่  http://goo.gl/ALKOvv 

-------------------------------------------------------------------

เพื่อไม่ให้พลาดโพสต์ดี ๆ จากทางเพจ

1. ใส่อีเมล์ของท่านในช่อง “Follow by Email รับการแจ้งโพสต์ใหม่ในอีเมล์ของคุณ” ในช่องท้ายบทความและกด “submit” (ทำรายการนี้ได้เฉพาะตอนที่ท่านเข้าชมเพจผ่านจอคอมพิวเตอร์และ Tablet เท่านั้น)

2. สำหรับ Facebook กรุณากด Get Notification (“รับการแจ้งเตือน”) ใต้ปุ่ม Like (“ถูกใจ”) ที่หน้าเพจ “ดร ณัชร” ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือ Tablet

3.  Add LINE ID @dr.nash (ต้องมีเครื่องหมาย @ นำหน้า)

-------------------------------------------------------------------
Cr ภาพ Youtube